آزمایش ALT (آلانین آمینوترانسفراز) یکی از مهمترین آزمایشهای خون است که برای ارزیابی سلامت کبد انجام میشود. این آنزیم به طور طبیعی در کبد وجود دارد و نقش کلیدی در فرآیندهای متابولیک بدن ایفا میکند. هنگامی که سطح ALT در خون افزایش مییابد، این میتواند نشانهای از آسیب یا التهاب کبد باشد. در دنیای امروز که تغذیه نامناسب، استرس و مصرف داروهای مختلف بر سلامت کبد تأثیر میگذارد، آگاهی از وضعیت ALT بدن شما اهمیت زیادی دارد. اگر به دنبال حفظ سلامت خود و پیشگیری از مشکلات کبدی هستید، انجام این آزمایش میتواند گامی مهم و ضروری باشد. آیا زمان آن نرسیده که به سلامت کبد خود بیشتر توجه کنید؟
آزمایش ALT چیست و چه چیزی را اندازهگیری میکند؟

آزمایشALT یا sgpt در آزمایش خون از اصلیترین آزمایش مربوط به کبد است که سطح آنزیم آلانین آمینوترانسفراز را در خون شما اندازهگیری میکند. ALT یک آنزیم است که بیشتر در کبد وجود دارد و نقش مهمی در متابولیسم پروتئینها ایفا میکند. در حالت عادی، سطوح این آنزیم در خون پایین است. اما وقتی سلولهای کبدی آسیب میبینند (مانند زمانی که کبد چرب التهابی شده باشد)، ALT از سلولهای آسیب دیده به جریان خون نشت میکند، که منجر به افزایش سطوح این آنزیم در آزمایش خون میشود.
اگر میزان این آنزیم بیشتر از مقدار طبیعی باشد، نشاندهندهی اختلال در عملکرد کبد است. از نامهای دیگر آزمایش ALT میتوان به سرم گلوتامیک-پیروویک ترانس آمیناز (SGPT) و GPT اشاره کرد.
هدف از انجام آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT)

این آزمایش با هدف ارزیابی سلامت کبد انجام میشود. تعیین دلیل دقیق تجویز آزمایش SGPT بستگی به وضعیت و شرایط هر فرد دارد و بهتر است با پزشک خود درباره دلیل تجویز این آزمایش صحبت کنید.
هنگامیکه سلولهای کبدی آسیب ببینند آلانین آمینوترانسفراز به خون نشت میکند. این آزمایش میزان این آنزیم را مشخص میکند. افزایش میزان SGPT نشاندهنده وجود مشکل در کبد است، مانند التهاب کبد، چربی زایی کبد، عفونت کبدی، افتراقی بین انواع بیماریهای کبدی و ارزیابی عملکرد کبد.
همچنین در بیمارانی که درمانی برای بیماری کبدی دریافت میکنند، آزمایش SGPT به منظور پیگیری و ارزیابی نتایج درمان استفاده میشود. این آزمایش میتواند نشان دهد که آیا درمان بهبودی در عملکرد کبد داشته است یا خیر.
لازم به ذکر است که این آزمایش به تنهایی انجام نمیشود، بلکه معمولاً همراه با سایر آنزیمهای کبدی اندازهگیری میشود. اندازهگیری این آنزیمها میتواند در تشخیص بیماری، غربالگری و نظارت بر درمان استفاده شود.
آزمایش ALT یا SGPT برای چه کسانی تجویز میشود؟

همانطور که در بالا اشاره کردیم، افزایش ALT خون نشاندهندهی آسیب به سلولهای کبدی است. پزشک این آزمایش را برای کسانی درخواست میکند که شک به آسیب کبدی داشته باشد. لازم به ذکر است کسانی که داروهایی نظیر ایزونیازید یا ایزوترتینوئین مصرف میکنند باید بصورت دورهای این آنزیم در کنار آنزیم AST چک شود تا در صورت افزایش آنها، داروها به سرعت قطع گردند.
تفسیر نتایج آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT)

همانطور که در بالا اشاره شد در حالت طبیعی ALT در کبد یافت میشود و نتایج غیر طبیعی تست ALT میتواند مرتبط با بیماریهای کبدی همچون هپاتیت و سیروز کبدی است. البته باید بدانید گاهی ALT میتواند به دلیل دیگر عوامل افزایش یابد و مربوط به کبد نباشد.
میزان طبیعی این آنزیم در خون بین ۱۰ تا ۴۰ واحد در لیتر (U/L) است. البته این مقدار ممکن است بر اساس سن و جنس اندکی متفاوت باشد، از این رو حتماً باید توسط پزشک و بر اساس تشخیصی که گذاشته شده است تفسیر گردد. باید بدانید که در حالت نرمال تعداد این آنزیمها در خون مردان بالغ باید حدود 29 تا 33 واحد در لیتر باشد. علاوه بر آن در زنان بالغ نیز این مقدار باید چیزی حدود 19 تا 25 واحد در لیتر در نظر گرفته شود.
سطح بالای ALT، ممکن است نشانهای از یک مشکل حاد کبدی باشد و سطح پایین آن نیز میتواند نشاندهنده یک بیماری مزمن باشد. البته این آزمایش حتماً باید با سایر آنزیمهای کبدی اندازهگیری شود.
دلایل بالا بودن SGPT در آزمایش خون

همانطور که در بالا اشاره شد، افزایش ALT میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که این عوامل عبارتند از:
- عوامل عفونی نظیر ویروسها (ویروس هپاتیت A، B، C، D و E، ویروسهای EBV، CMV و…)، انگلها و بعضی باکتریها
- بیماریهای وراثتی و اتوایمیون (خودایمنی) نظیر بیماری ویلسون، کمبود آلفا-۱ آنتیتریپسین، هموکروماتوز، هپاتیت اتوایمیون (هپاتیت خودایمنی)، کلانژیت اسکلروزان اولیه (PSC)، سیروز صفراوی اولیه (PBC) و….
- بسیاری از داروها نظیر استامینوفن، ایزونیازید، ریفامپین، ایزوترتینوئین و…
- انواع سموم نظیر سممار، آرسنیک و….
- با افزایش سن میزان ALT خون کاهش مییابد، اگرچه علت دقیق آن مشخص نیست.
- تفسیر نتایج آزمایش در افراد با وزن بالاتر متغیر است.
- سطح ALT میتواند در طول چرخه قاعدگی بالا یا پایین برود.
- مونونوکلئوز
- سوءمصرف الکل
- آسیب کلیه
- سیروز (آسیب طولانی مدت و اسکار کبد)
- بیماری مزمن کبد
- جنسیت (مردان معمولاً سطوح ALT بالاتری نسبت به زنان دارند. )
- ورزش شدید
- انسداد مجاری صفراوی
- آسیب به گلبولهای قرمز
- گرمازدگی
- آسیب عضلانی در آزمایش sgpt در بارداری
- مصرف بیشازحد ویتامین A
- حملهقلبی یا نارسایی قلبی
- هپاتیت ناشی از کبدچرب غیرالکلی
- سرطان کبد
- بیماریهای متابولیک مانند دیابت
- ایجاد شوک در بدن
- نکروز تومور بزرگ
- سپسیس و …
محدوده نرمال آزمایش ALT یا SGPT

محدوده نرمال این آزمایش بین ۷ تا ۵۵ واحد در لیتر برای مردان و ۵ تا ۴۵ U/L برای زنان است. همچنین میزان نرمال alt در کودکان نیز بین ۳۰ تا ۹۰ U/L است. مقدار نرمال این آنزیم در مردان کمی بالاتر از زنان است. در بیشتر موارد، ALT بر حسب واحد در لیتر (U/L) یا واحد بینالمللی در لیتر (IU/L) گزارش میشود. البته باید بدانید که محدوده مرجع هر آزمایشگاه با دیگری متفاوت میباشد. برای مثال ممکن است در یک آزمایشگاه محدده نرمال این آزمایش 50 و دیگری 55 باشد.
عوارض بالا بودن ALT در آزمایش خون

بالا بودن ALT در آزمایش خون معمولاً نشاندهنده آسیب یا التهاب در کبد است، اما به خودی خود یک بیماری محسوب نمیشود بلکه نشانگر وضعیتی است که باید بیشتر بررسی شود. عوارض مرتبط با افزایش ALT میتواند شامل موارد زیر باشد:
آسیب کبدی

افزایش ALT اغلب به دلیل آسیب دیدن سلولهای کبدی رخ میدهد. این آسیب میتواند ناشی از التهاب، عفونت، مصرف الکل، مسمومیت دارویی یا بیماریهای کبدی مانند هپاتیت و کبد چرب باشد.
نارسایی کبدی

در موارد شدید، افزایش مداوم و بالای ALT ممکن است به نارسایی کبدی منجر شود، که در آن کبد قادر به انجام عملکردهای حیاتی خود نیست.
مشکلات متابولیک

گاهی اوقات افزایش ALT میتواند نشاندهنده مشکلات متابولیکی باشد، مانند چاقی یا دیابت نوع ۲، که هر دو میتوانند به کبد چرب غیرالکلی منجر شوند
عوارض بلند مدت

اگر ALT برای مدت طولانی بالا باقی بماند و درمان نشود، میتواند به تدریج به سیروز یا حتی سرطان کبد منجر شود.
البته همانطور که بارها یادآوری شد بالا بودن ALT در برخی موارد ناشی از بیماری کبدی و موضوع جدی سلامتی نیست چرا که ممکن است عواملی مانند مصرف بعضی از داروها، مصرف مشروبات الکلی، ورزش سنگین و چاقی باعث بالا رفتن سطح این آنزیم کبدی شوند. از این رو برای تفسیر این آزمایش حتماً به پزشک مراجعه کنید.
علائم بالا بودن ALT در آزمایش خون

در بسیاری از افراد بالا بودن آنزیم alt هیچ علائم خاصی در فرد ایجاد نمیکند. اما بسیاری از افراد نیز ممکن است با بالا رفتن این آنزیم در بدن علائم خاصی مثل درد شکم، تیره شدن رنگ ادرار، احساس خستگی مفرط، خارش پوست، زردی پوست و سفیدی چشم، کم شدن اشتها، روشن شدن رنگ مدفوع و حالت تهوع و استفراغ را تجربه کنند.
پایین بودن alt در آزمایش خون

پایین بودن سطح آنزیم آلانین آمینوترانسفراز (ALT) در آزمایش خون به ندرت نشاندهنده مشکل خاصی است و اغلب به عنوان نشانهای از سلامت کبد در نظر گرفته میشود. با این حال، در موارد بسیار نادر، سطوح پایین ALT ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
کمبود تغذیهای: کمبود برخی مواد مغذی مانند ویتامین B6 میتواند بر سطح آنزیمهای کبدی تأثیر بگذارد. ویتامین B6 نقش مهمی در متابولیسم آنزیمها دارد.
عوامل ژنتیکی: در برخی موارد، فاکتورهای ژنتیکی میتوانند سطح طبیعی ALT را تحت تأثیر قرار دهند، که این موارد معمولاً بدون علامت هستند و نیازی به درمان خاصی ندارند.
بیماریهای شدید کبدی: در موارد بسیار پیشرفته از بیماری کبدی، مانند سیروز شدید، ممکن است سلولهای کبدی به قدری آسیب دیده باشند که توانایی تولید ALT را نداشته باشند. این شرایط نیاز به ارزیابی و مداخله فوری پزشکی دارد.
در صورتی که نگرانی خاصی در مورد سطوح ALT وجود دارد، توصیه میشود با پزشک مشورت شود تا بتوان دلایل احتمالی پایین بودن این آنزیم را بررسی و در صورت نیاز اقدامات مناسب درمانی انجام دهد.
تستهای مرتبط با آزمایش ALT کدامند؟

همانطور که در بالا اشاره شد، مقدار آلانین آمینوترانسفراز در آزمایش خون به تنهایی انجام نمیشود بلکه باید با دیگر آنزیمهای کبدی سنجیده شود تا پزشک بتواند آسیب کبدی را تشخیص دهد. از دیگر تستها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
تست آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)

آزمایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، که گاهی به آن SGOT هم گفته میشود، یکی دیگر از آنزیمهای کلیدی است که در بررسیهای عملکرد کبدی به کار میرود. این آنزیم نه تنها در کبد بلکه در بافتهای دیگر بدن مانند قلب، ماهیچهها، کلیهها و مغز نیز یافت میشود. این دو آنزیم برای تشخیص بیماریهای کبدی اغلب با هم درخواست میشوند که معمولاً در بسیاری از اختلالات کبدی میزان ALT از AST بیشتر میباشد.
سطوح نرمال آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) ممکن است بر اساس سن، جنس و شرایط فردی فرق کند. معمولاً، مقادیر نرمال برای مردان حدود 10 تا 40 واحد در لیتر و در زنان حدود 10 تا 35 واحد در لیتر میباشد. لازم به ذکر است که این مقادیر میتواند بر اساس آزمایشگاه و روشهای اندازهگیری متفاوت باشد.
تست آلکالین فسفاتاز (ALP)

آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) یک آزمایش خون است که برای اندازهگیری سطح آنزیم آلکالین فسفاتاز در خون مورد استفاده قرار می گیرد. این آنزیم در بسیاری از بافتهای بدن، به ویژه در کبد، استخوانها، کلیهها، و رودهها یافت میشود. بررسی سطح ALP در خون به پزشکان کمک میکند تا وضعیت سلامتی کبد و استخوانها را ارزیابی کنند و در صورت لزوم بیماریهای مرتبط با این ارگانها را تشخیص دهند. سطوح نرمال ALP ممکن است بر اساس سن، جنس و شرایط فردی فرق کند. معمولاً، مقادیر نرمال برای بزرگسالان بین 20 تا 140 واحد در لیتر است، اما این مقادیر ممکن است بین آزمایشگاههای مختلف متفاوت باشد.
آزمایش آلبومین

آزمایش آلبومین یک آزمایش خون است که برای ارزیابی وضعیت سلامتی، به ویژه عملکرد کبد و وضعیت تغذیهای فرد، استفاده میشود. آلبومین، پروتئین اصلی موجود در خون است که توسط کبد تولید میشود و نقشهای متعددی دارد، از جمله حفظ فشار اسمزی خون که به حفظ حجم خون در عروق کمک میکند.
از آنجا که آلبومین توسط کبد تولید میشود، کاهش سطوح آلبومین میتواند نشاندهنده آسیب یا نارسایی کبدی باشد. مقادیر نرمال آلبومین در بزرگسالان معمولاً بین 3.4 تا 5.4 گرم در دسیلیتر (g/dL) است، اما این مقادیر ممکن است بسته به آزمایشگاه مورد استفاده متفاوت باشد.
آزمایش بیلی روبین

آزمایش بیلی روبین یکی از آزمایشهای مهم برای ارزیابی عملکرد کبد و تشخیص بیماریهای مرتبط با آن است. بیلی روبین یک پیگمنت زرد رنگ است که در نتیجه تجزیه طبیعی گلبولهای قرمز خون تولید میشود. این آنزیم در کبد به مواد دیگر تبدیل شده و سپس از بدن دفع میشود. آزمایش بیلی روبین به دو شکل کلی و مستقیم انجام میشود که میتواند اطلاعاتی درباره سلامت کبد، انسداد صفراوی، یا دیگر مشکلات مرتبط با دفع بیلی روبین ارائه دهد.
از انواع بیلی روبین میتوان به بیلی روبین مستقیم (Conjugated Bilirubin) و بیلی روبین غیرمستقیم (Unconjugated Bilirubin) اشاره کرد. در بیلی روبین مستقیم بعد از اینکه در کبد با اسید گلوکورونیک ترکیب شده، محلول در آب میشود و میتواند از طریق کلیهها دفع شود اما در بیلی روبین غیر مستقیم محلول در آب نیست و قبل از دفع باید در کبد تبدیل شود.
سطوح نرمال بیلی روبین کل0.3 تا 1.0 میلیگرم در دسیلیتر است و در بیلی روبین مستقیم 0 تا 0.3 میلیگرم در دسیلیتر میباشد. این مقادیر ممکن است بین آزمایشگاههای مختلف متفاوت باشد.
تفاوت آلانین آمینوترانسفراز (ALT) با دیگر آنزیمها

- آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)و ALT هر دو بهعنوان آنزیمهای کبدی شناخته میشوند، اما AST در سایر قسمتهای بدن مثل استخوانها غلظت بیشتری نسبت به ALT دارد. این دو تست در اکثر مواقع با هم درخواست میشود.
- ALP و ALK برای تشخیص انواع مختلف مشکلات کبدی استفاده میشود. ALT نشاندهندهی آسیب احتمالی به سلولهای کبد است و ALP اغلب برای ارتباط آن با انسداد احتمالی مجاری صفراوی داخل و خارج کبد بررسی میشود. لازم به ذکر است، از آنجایی که ALP در استخوانها وجود دارد، آزمایش ALP یک روش مؤثر برای تشخیص اختلالات استخوانی است.
زمان انجام آزمایش آلانین آمینوترانسفراز

آزمایش SGPT یا آزمایش ALT معمولاً برای تعیین اینکه آیا کسی دچار آسیب کبدی یا نارسایی شده است استفاده میشود. از جمله زمانهایی که پزشک این آزمایش را تجویز میکند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- هنگامی که فرد دچار علائمی مانند تهوع و استفراغ، درد شکم، خارش، یرقان، خستگی و بیاشتهایی باشد.
- سابقه خانوادگی مصرف زیاد الکل
- قرار گرفتن در معرض هپاتیت
- مصرف داروهای خاص دیابت
- نظارت بر پیشرفت بیماریهای کبدی، مانند هپاتیت یا نارسایی کبدی
- برای تشخیص زودهنگامبیماریهای کبد مثل کبد چرب الکلی و غیرالکلی، سیروز کبد، هموکروماتوز، ویلسون، سندروم ژیلبرت، هپاتیت، بیماریهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو پزشک ممکن است حتی بدون هیچ علائمی این آزمایش را برای فرد تجویز کند.
و در آخر از نتیجهی آزمایشهای ALT و آنزیمهای کبدی همچنین میتوان برای نظارت بر عوارض جانبی داروهایی که میتوانند بر سلامت و عملکرد کبد تأثیر بگذارند، استفاده شود.
نحوه انجام آزمایش ALT چگونه است؟

آزمایش ALT بر روی نمونه خونی انجام میشود. خونگیری از ورید بازویی انجام میشود. ابتدا محل خونگیری با الکل ضدعفونی شده و در صورتی که وریدهای دست مشخص نباشند از یک باند یا لیگاتور برای بستن قسمت فوقانی بازو استفاده میشود. نمونه خون مستقیماً از ورید گرفته شده و به آزمایشگاه ارسال میگردد.
چگونه باید برای تست ALT آماده شویم؟

برای انجام این آزمایش نیازی به ناشتا بودن نیست. اگر دارویی مصرف میکنید به پزشک خود اطلاع دهید، از آنجایی که برخی داروها میتواند بر سطح ALT تأثیر بگذارند برای انجام این آزمایش باید مصرف آن را به توصیه پزشک قطع کنید.
لازم به ذکر است که ورزش شدید هم میتواند بر سطح ALT شما تأثیر بگذارد، بنابراین اگر مرتباً تمرینات بدنی سختی انجام میدهید، زودتر به پزشک خود اطلاع دهید.
همچنین اگر سابقه دارویی و حساسیت دارویی دارید باید به آزمایشگاه اطلاع داده شود. در صورت بارداری نیز حتماً به آزمایشگاه اطلاع داده شود.
آزمایش ALT چه خطراتی دارد؟

کل فرآیند خونگیری فقط چند دقیقه طول میکشد.
- ممکن است طی فرآیند خونگیری هنگام ورود و خروج سوزن، احساس سوزش مختصر یا درد داشته باشید.
- ممکن است محل آزمایش دچار کبودی شود.
- به خاطر بانداژ روی محل خونگیری ممکن است فرد درد بازو را تجربه کتد.
- در صورتی که قبل از ورود سوزن به رگ، محل به خوبی ضدعفونی نشده باشد ممکن است عفونت رخ دهد، هرچند که شایع نیست.
ارتباط کبد چرب و افزایش ALT در آزمایش خون

کبد چرب ممکن است با ایجاد التهاب کبدی باعث افزایش ALT یا SGPT خون شود. لذا درمان کبد چرب با تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی در این بیماران ضروری است. لازم به ذکر است، معمولاً میزان افزایش ALT در این بیماران زیاد نیست و به بیشتر از ۴ برابر میزان رنج نرمال نمیرسد.
درمان بالا بودن سطح آلانین آمینوترانسفراز (ALT) در خون

درمان بالا بودن سطح آلانین آمینوترانسفراز (ALT) در خون بستگی به علت زمینهای دارد که این افزایش را ایجاد کرده است. در اینجا چند گام کلیدی برای درمان و کاهش سطح ALT آورده شده است:
شناسایی علت

اولین گام در درمان، تشخیص دقیق علت افزایش ALT است. این میتواند شامل بیماریهای کبدی مانند هپاتیت، کبد چرب، و مصرف برخی داروهای خاص باشد. پزشک ممکن است آزمایشهای بیشتری را توصیه کند تا علت دقیق را مشخص کند.
اصلاح سبک زندگی

کاهش مصرف الکل: مصرف الکل میتواند به کبد آسیب بزند و باعث افزایش سطح آنزیمهای کبدی شود.
ورزش منظم: انجام فعالیت بدنی منظم میتواند به کاهش وزن و بهبود مقاومت به انسولین کمک کند، که هر دو عامل در کاهش SGPT مؤثر هستند.
رژیم غذایی سالم: مصرف غذاهای غنی از فیبر، کم چربی و کم قند مانند میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای کم چرب میتواند به سلامت کبد کمک کند.
مدیریت وزن

کاهش وزن به صورت تدریجی و مداوم، به ویژه اگر شما اضافه وزن دارید یا چاق هستید، میتواند به کاهش چربی موجود در کبد و در نتیجه به کاهش سطوح SGPT کمک کند.
مصرف مکملها و داروهای گیاهی

برخی مکملها مانند میلک تیستل (Milk Thistle)، ویتامین E، و اسیدهای چرب امگا-3 ممکن است برای سلامت کبد مفید باشند. با این حال، قبل از شروع هر نوع مکمل جدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
کنترل بیماریهای زمینهای

مدیریت بیماریهایی مانند دیابت، هایپرلیپیدمیا و فشار خون بالا میتواند به حفظ سطوح پایینتر SGPT کمک کند.
اجتناب از داروهای سمی برای کبد

برخی داروها مانند استامینوفن (اگر بیش از حد توصیه شده مصرف شود) و برخی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) میتوانند به کبد آسیب بزنند. همیشه در مورد تمام داروهای مصرفی با پزشک خود صحبت کنید.
مراقبتهای پزشکی منظم

پیگیری منظم با پزشک و انجام آزمایشهای دورهای کبدی به شناسایی و درمان به موقع مشکلات کبدی کمک میکند.
مشاوره تغذیهای و روانی

در برخی موارد، مشاوره با یک متخصص تغذیه برای ارتقاء سلامت کبد و کاهش وزن و مشاوره روانی برای مدیریت استرس میتواند مفید باشد.
همواره توصیه میشود برای ارزیابی و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید، زیرا افزایش ALT میتواند نشاندهنده مشکلات جدی سلامتی باشد و نیاز به اقدامات پزشکی فوری دارد.
alt در آزمایش خون
و در آخر، مراقبت از سلامت کبد یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ سلامتی کلی بدن است، و آزمایش ALT (آلانین آمینوترانسفراز) ابزاری حیاتی در این زمینه محسوب میشود. این آزمایش میتواند به شما در تشخیص زودهنگام مشکلات کبدی کمک کند و از بروز بیماریهای جدیتر جلوگیری کند. اگر تاکنون به فکر انجام این آزمایش نبودهاید، شاید اکنون زمان مناسبی باشد تا با بررسی وضعیت ALT، گامی مؤثر در جهت مراقبت از سلامت خود بردارید. آیا زمان آن نرسیده که به سلامت کبد خود توجه بیشتری داشته باشید و از این آزمایش بهره ببرید؟ اگر سؤالی دارید میتوانید برای ما کامنت بگذارید و یا از مشاوره طب سنتی رایگان ما استفاده کنید.