یرقان چیست + معرفی ۱۳ روش خانگی برای درمان آن

آیا می‌دانستید که کبد چرب می‌تواند به بروز یرقان منجر شود و علائم جدی‌تری را در بدن شما ایجاد کند؟ یرقان، که به زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها اشاره دارد، به‌دلیل تجمع بیلی‌روبین در خون اتفاق می‌افتد و می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات کبدی باشد. کبد چرب، ناشی از تجمع چربی در این عضو حیاتی، می‌تواند به اختلال در عملکرد کبد و در نهایت به یرقان منجر شود.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان با علائم خستگی، زردی یا تغییر در رنگ ادرار و مدفوع مواجه هستید، این می‌تواند نشانه‌ای از مشکل جدی باشد که نیازمند توجه فوری است. برای بهبود عملکرد کبد و کاهش خطر بروز یرقان، استفاده از عرقیات گیاهی مانند عرق خارمریم و عرق کاسنی می‌تواند بسیار مؤثر باشد. این عرقیات به سم‌زدایی و تقویت کبد کمک می‌کنند و به شما امکان می‌دهند که از سلامت خود مراقبت کنید. برای تهیه این محصولات باکیفیت، می‌توانید به عطاری بوعلی مراجعه کنید و با این انتخاب، گامی اساسی در راستای حفظ سلامت کبد و بهبود کیفیت زندگی‌تان بردارید.

بیماری زردی یا یرقان چیست؟

بیماری یرقان (زردی) یکی از انواع بیماری‌های کبد به وضعیتی اشاره دارد که در آن پوست، سفیدی چشم‌ها و مخاط‌ها به دلیل افزایش سطح بیلی‌روبین در خون به رنگ زرد در می‌آیند. بیلی‌روبین یک ماده زردرنگ است که از تجزیه طبیعی گلبول‌های قرمز به وجود می‌آید. این ماده معمولاً توسط کبد تصفیه و از طریق صفرا به دستگاه گوارش منتقل می‌شود تا از بدن دفع شود. اگر بیلی‌روبین به دلیل مشکلاتی در فرآیند متابولیسم یا دفع آن در بدن تجمع یابد، یرقان رخ می‌دهد.

انواع یرقان

یرقان یا زردی، به علت تجمع بیش از حد بیلی‌روبین در بدن ایجاد می‌شود و می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. بسته به علت و محل اختلال در فرآیند تولید و دفع بیلی‌روبین، یرقان به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود:

یرقان پیش‌کبدی (همولیتیک)

این نوع یرقان ناشی از تجزیه بیش از حد گلبول‌های قرمز خون (همولیز) است که باعث تولید بیلی‌روبین بیش از حد می‌شود. کبد نمی‌تواند تمام بیلی‌روبین تولید شده را پردازش کند و در نتیجه، بیلی‌روبین در خون تجمع پیدا می‌کند.

از علل شایع این نوع می‌توان به کم‌خونی همولیتیک، بیماری‌های ژنتیکی مانند تالاسمی یا کم‌خونی داسی شکل و ناسازگاری‌های خونی مانند ناسازگاری Rh اشاره کرد.

یرقان کبدی یا هپاتوسلولار (هپاتیک)

این نوع یرقان به دلیل آسیب به سلول‌های کبدی است که باعث اختلال در فرآیند تبدیل بیلی‌روبین غیرکونژوگه به بیلی‌روبین کونژوگه می‌شود. این نوع یرقان ناشی از بیماری‌های مختلف کبدی است.

علل شایع این نوع یرقان شامل هپاتیت ویروسی (A، B، C، E)، سیروز کبدی، کبد چرب (الکلی یا غیرالکلی)، سرطان کبد و عفونت‌های کبدی می‌باشد.

یرقان پس‌کبدی (انسدادی یا یرقان ناشی از صفرا)

یرقان انسدادی (Obstructive jaundice) به دلیل انسداد در مسیر دفع صفرا است که باعث جلوگیری از خروج بیلی‌روبین کونژوگه از کبد به روده می‌شود. در این حالت، بیلی‌روبین کونژوگه در خون افزایش می‌یابد.

علل شایع یرقان پس کبدی عبارتند از: سنگ کیسه صفرا، تومور‌های کبدی، مجاری صفراوی یا پانکراس، التهاب یا انسداد مجاری صفراوی (کلانژیت) و آترزی مجاری صفراوی (در نوزادان).

یرقان نوزادی

این نوع یرقان به دلیل نارسایی موقتی کبد نوزاد در پردازش بیلی‌روبین در روز‌های اولیه پس از تولد ایجاد می‌شود. از علل شایع یرقان نوزادی می‌توان به یرقان فیزیولوژیک (شایع‌ترین نوع در نوزادان)، یرقان ناشی از شیر مادر، ناسازگاری خونی بین مادر و نوزاد و نارس بودن نوزاد اشاره کرد.

علائم یرقان

علائم یرقان می‌تواند به علت زمینه‌ای بیماری و شدت آن متفاوت باشد. علائم اصلی یرقان، زرد شدن پوست و چشم‌ها است، اما ممکن است علائم دیگری نیز همراه آن باشند که عبارتند از:

زرد شدن پوست و چشم‌ها

• زردی پوست: اولین و بارزترین علائم یرقان، زرد شدن پوست است. زردی از سر و صورت شروع شده و در موارد شدید به سمت سایر قسمت‌های بدن پیشروی می‌کند.
• زردی چشم‌ها: زرد شدن بخش سفید چشم‌ها (صلبیه) از دیگر علائم مشخص یرقان است که حتی در موارد خفیف‌تر هم می‌تواند دیده شود.

تغییر رنگ ادرار

افزایش بیلی‌روبین کونژوگه (مستقیم) در خون می‌تواند منجر به عبور آن از طریق کلیه‌ها و در نتیجه تیره شدن رنگ ادرار به رنگ زرد تیره یا قهوه‌ای شود.

تغییر رنگ مدفوع

اگر یرقان به دلیل انسداد مجاری صفراوی یا مشکلات کبدی باشد، صفرا به درستی وارد روده نمی‌شود و این باعث می‌شود که مدفوع رنگ طبیعی خود (قهوه‌ای) را از دست داده و به رنگ خاکستری یا بی‌رنگ درآید.

خارش شدید پوست

تجمع بیلی‌روبین در بافت‌های بدن می‌تواند باعث ایجاد خارش شدید و مداوم شود. این خارش ممکن است بدون وجود راش‌های پوستی ظاهر شود و به شدت آزاردهنده باشد.

خستگی و ضعف

بیماری‌های کبدی مرتبط با یرقان می‌توانند منجر به احساس خستگی شدید و کاهش انرژی شوند. این علامت به دلیل ناتوانی کبد در دفع سموم از بدن و تأثیر بر متابولیسم رخ می‌دهد.

از دست دادن اشتها

یرقان می‌تواند باعث بی‌اشت‌هایی و کاهش وزن شود. این علامت معمولاً همراه با خستگی و ضعف عمومی بدن دیده می‌شود.

تهوع و استفراغ

بیماری‌های کبدی که منجر به یرقان می‌شوند، ممکن است باعث اختلال در فرآیند گوارش شده و احساس تهوع و استفراغ ایجاد کنند.

درد شکمی

در برخی موارد، افرادی که به یرقان مبتلا هستند، ممکن است درد یا ناراحتی در ناحیه بالای راست شکم (ناحیه‌ای که کبد قرار دارد) احساس کنند. این درد ممکن است به دلیل التهاب کبد یا انسداد مجاری صفراوی باشد.

تب و لرز

اگر یرقان ناشی از عفونت یا التهاب باشد (مانند هپاتیت ویروسی یا کلانژیت)، ممکن است بیمار دچار تب و لرز نیز شود.

کاهش وزن ناگهانی

برخی از افراد ممکن است بدون داشتن برنامه‌ای برای کاهش وزن، دچار کاهش وزن ناگهانی شوند که این می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات کبدی و یرقان باشد.

سردرد و اختلالات عصبی

برخی از بیماران مبتلا به یرقان، به ویژه اگر مشکل کبدی شدید باشد، ممکن است دچار سردرد و مشکلات عصبی مانند گیجی یا کاهش تمرکز شوند.

تورم شکم (آسیت)

در موارد شدیدتر که یرقان ناشی از نارسایی کبدی یا سیروز باشد، مایعات ممکن است در شکم تجمع یابند که به این حالت “آسیت” گفته می‌شود. این تورم باعث بزرگ شدن شکم و احساس سنگینی می‌شود.

گاهی اوقات نیز در صورت داشتن موارد زیر ممکن است، زردی همراه با بیماری کبد رخ دهد:

• هپاتیت مزمن یا التهاب کبد
• نوعی بیماری پوستی به نام پیودرما گانگرنوزوم
• هپاتیت حاد (A)، (B) یا (C)
• التهاب مفاصل پلی آرترالژی

علت بیماری یرقان

علت‌های اصلی یرقان شامل موارد زیر است:

بیماری‌های کبدی

• هپاتیت ویروسی (A، B، C، D، E): عفونت ویروسی کبد که می‌تواند منجر به التهاب و اختلال در دفع بیلی‌روبین شود.
• سیروز کبدی: آسیب شدید به کبد که باعث تخریب بافت‌های کبدی و اختلال در عملکرد آن می‌شود.
• کبد چرب: تجمع چربی در کبد که می‌تواند عملکرد آن را مختل کرده و منجر به یرقان شود.
• هپاتیت خود ایمنی: احتمال هپاتیت خود ایمنی بیشتر در مبتلایان به بیماری‌های خود ایمنی مثل تیروئید، دیابت، کولیت اولسراتیو، یا لوپوس مشاهده می‌شود. هپاتیت خود ایمنی باعث می‌شود که بدن خودش به سلول‌های کبد حمل کند.
• بیماری کبدی الکلی: مصرف زیاد و طولانی‌مدت الکل به کبد آسیب می‌زند و باعث اختلال کبد می‌شود.
• سرطان کبد: تومور‌ها و رشد غیرطبیعی سلول‌ها در کبد می‌توانند منجر به یرقان شوند.

انسداد صفراوی

• سنگ کیسه صفرا: سنگ‌ها می‌توانند مجرای صفراوی را مسدود کنند و از خروج بیلی‌روبین جلوگیری کنند.
• تومور‌های پانکراس یا مجاری صفراوی: رشد غیرطبیعی در این نواحی می‌تواند مسیر صفرا را مسدود کند.
• التهاب مجرای صفراوی (کلانژیت): التهاب مجاری صفراوی می‌تواند باعث مسدود شدن جریان صفرا شود.

همولیز

شرایطی مانند کم‌خونی همولیتیک که باعث تخریب سریع گلبول‌های قرمز می‌شود و بیلی‌روبین اضافی تولید می‌کند که کبد نمی‌تواند به‌طور کامل آن را دفع کند.

عفونت‌ها و بیماری‌های مرتبط

• عفونت‌های شدید: برخی از عفونت‌های باکتریایی یا ویروسی شدید می‌توانند به کبد آسیب بزنند.
• مالاریا: این بیماری می‌تواند باعث تخریب گلبول‌های قرمز و افزایش بیلی‌روبین شود.

دارو‌ها و مواد شیمیایی

برخی از دارو‌ها، مواد شیمیایی و الکل می‌توانند به کبد آسیب بزنند و منجر به یرقان شوند.

بیماری‌های زمینه‌ای که ممکن است باعث یرقان شود عبارتند از:

• کم خونی همولیتیک: با شکسته شدن مقادیر زیادی گلبول‌های قرمز، تولید بیلی روبین افزایش می‌یابد.
• سندرم کریگلر-نجار: یک بیماری ارثی است که باعث اختلال در آنزیم خاص مسئول پردازش بیلی روبین می‌شود.
• سندرم دوبین جانسون: نوعی یرقان مزمن ارثی است که از ترشح بیلی روبین کونژوگه از سلول‌های کبد جلوگیری می‌کند.
• کلستاز: جریان صفرا از کبد مختل می‌شود. صفرا حاوی بیلی روبین کونژوگه شده به جای دفع، در کبد باقی می‌ماند.
• سندرم ژیلبرت: این یک بیماری ارثی است که توانایی آنزیم‌ها در دفع صفرا را مختل می‌کند.
• یرقان کاذب: یک نوع زردی بی‌ضرر است. زرد شدن پوست ناشی از بتاکاروتن اضافی است، نه بیلی روبین. معمولاً از خوردن مقادیر زیادی هویج، کدو تنبل یا خربزه ناشی می‌شود.

علت بیماری یرقان در کودکان

یرقان در کودکان به خصوص در نوزادان نسبتاً شایع است و می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. علت یرقان در کودکان بستگی به سن و وضعیت سلامت آن‌ها دارد. برخی از مهم‌ترین علت‌های یرقان در کودکان عبارتند از:

یرقان نوزادی (یرقان فیزیولوژیک)

شایع‌ترین نوع یرقان در نوزادان است و معمولاً ۲ تا ۳ روز پس از تولد ظاهر می‌شود و تا ۱ یا ۲ هفته ادامه دارد. این نوع یرقان ناشی از ناتوانی موقت کبد نوزاد در پردازش بیلی‌روبین اضافی است. معمولاً نیاز به درمان خاصی ندارد و با گذر زمان رفع می‌شود.

یرقان ناشی از شیر مادر

این نوع یرقان می‌تواند در هفته اول یا دوم پس از تولد رخ دهد و به ترکیبات خاصی در شیر مادر مربوط است که جذب بیلی‌روبین را در روده نوزاد افزایش می‌دهند. معمولاً این نوع یرقان بی‌ضرر است و نیازی به قطع شیردهی نمی‌باشد.

ناسازگاری خونی (یرقان ناشی از همولیز)

ناسازگاری گروه خونی (Rh یا ABO): اگر گروه خونی مادر و نوزاد با هم ناسازگار باشد، ممکن است گلبول‌های قرمز نوزاد تخریب شوند (همولیز) و باعث افزایش تولید بیلی‌روبین شوند. این نوع یرقان ممکن است شدیدتر باشد و به درمان نیاز داشته باشد.

بیماری‌های کبدی و مجاری صفراوی

• برخی نوزادان ممکن است با مشکلات کبدی مادرزادی به دنیا بیایند که باعث ناتوانی در پردازش بیلی‌روبین می‌شود.
• آترزی صفراوی: یک بیماری نادر اما جدی که در آن مجاری صفراوی به درستی توسعه نمی‌یابند یا مسدود می‌شوند و صفرا نمی‌تواند از کبد خارج شود. این بیماری نیاز به مداخله جراحی دارد.

عفونت‌ها

• عفونت‌های مادرزادی: عفونت‌هایی مانند سیتومگالوویروس (CMV)، توکسوپلاسموز یا عفونت‌های باکتریایی می‌توانند در دوران بارداری به نوزاد منتقل شوند و باعث یرقان شوند.
• سپسیس (عفونت خون): عفونت‌های شدید در نوزاد می‌توانند باعث یرقان شوند و نیاز به درمان فوری دارند.

سایر عوامل

• نارس بودن نوزاد: نوزادان نارس بیشتر در معرض یرقان هستند زیرا کبد آن‌ها هنوز به طور کامل توسعه نیافته است.
• کم‌کاری تیروئید مادرزادی: نارسایی تیروئید در نوزادان می‌تواند باعث یرقان طولانی‌مدت شود.

عوامل خطرساز یرقان یا زردی

عوامل خطرساز یرقان (زردی) عواملی هستند که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند. این عوامل می‌توانند به کبد، مجاری صفراوی، یا سیستم خونی مرتبط باشند. در زیر، مهم‌ترین عوامل خطرساز یرقان شامل موارد زیر می‌باشد:

• مصرف الکل
• بیماری‌های کبدی همچون هپاتیت ویروسی، کبد چرب و …
• مصرف دارو‌ها و مواد شیمیایی
• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی
• بیماری‌های ژنتیکی کبدی همچون سندرم گیلبرت، سندرم کریگلر-نجار و …
• اختلالات همولیتیک ژنتیکی مانند کم‌خونی داسی‌شکل یا تالاسمی
• چاقی و بیماری‌های متابولیک همچون دیابت نوع ۲
• عفونت‌ها و بیماری‌های سیستمیک
• سنگ‌های صفراوی و انسداد‌های مجاری صفراوی
• سرطان‌ها
• مصرف مواد مخدر و دارو‌های غیرمجاز
• عدم واکسیناسیون و عدم رعایت بهداشت

و عوامل خطرساز در نوزادان شامل موارد زیر می‌باشد:

• نارس بودن نوزاد
• ناسازگاری گروه خونی

عوارض یرقان

یرقان (زردی) بسته به علت و شدت بیماری می‌تواند عوارض مختلفی به همراه داشته باشد. اگر یرقان به موقع تشخیص داده نشود و علت اصلی آن درمان نشود، می‌تواند منجر به مشکلات جدی و بعضاً دائمی شود. برخی از مهم‌ترین عوارض یرقان عبارتند از:

آسیب کبدی

اگر یرقان به علت بیماری‌های کبدی مانند هپاتیت، سیروز یا سرطان کبد باشد، در صورت عدم درمان، کبد ممکن است به طور دائمی آسیب ببیند. آسیب کبدی می‌تواند باعث نارسایی کبد شود که به معنای عدم توانایی کبد برای انجام وظایف حیاتی خود مانند تصفیه خون و تولید پروتئین‌ها است. لازم به ذکر است در موارد شدید، نارسایی کبدی ممکن است نیاز به پیوند کبد را ضروری کند.

خارش شدید

یکی از عوارض شایع یرقان، خارش شدید و مداوم پوست است. این خارش ناشی از تجمع بیلی‌روبین در پوست است که می‌تواند برای بیمار بسیار آزاردهنده باشد. در برخی موارد، خارش ممکن است آنقدر شدید باشد که منجر به خراشیدن و زخم شدن پوست شود.

نارسایی صفراوی

در یرقان‌های ناشی از انسداد مجاری صفراوی (یرقان پس‌کبدی)، در صورت عدم درمان، صفرا نمی‌تواند به درستی از کبد خارج شود. این امر می‌تواند به عفونت‌های صفراوی (کلانژیت) و تشکیل سنگ‌های صفراوی منجر شود. گفتنی است در موارد پیشرفته، این عفونت‌ها می‌توانند منجر به سپسیس شوند که یک وضعیت اورژانسی و خطرناک است.

انسفالوپاتی کبدی

در موارد پیشرفته یرقان به دلیل نارسایی کبد، ممکن است انسفالوپاتی کبدی رخ دهد. در این حالت، کبد قادر به تصفیه سموم از خون نیست و این سموم به مغز می‌رسند، که می‌تواند منجر به اختلالات شناختی، تغییرات رفتاری و حتی کما شود.

کمبود ویتامین‌ها

یرقان می‌تواند منجر به اختلال در جذب برخی ویتامین‌ها، به خصوص ویتامین‌های محلول در چربی (A، D، E، K) شود. این امر می‌تواند باعث مشکلاتی مانند اختلال در انعقاد خون (کمبود ویتامین K)، پوکی استخوان (کمبود ویتامین D) و مشکلات بینایی (کمبود ویتامین A) شود.

عفونت‌های مکرر

بیماران مبتلا به یرقان به دلیل ضعف سیستم ایمنی و کاهش عملکرد کبد، بیشتر در معرض عفونت‌های مکرر قرار می‌گیرند.

مشکلات رشد در نوزادان

در نوزادان، یرقان شدید و طولانی‌مدت ممکن است منجر به کرنیکتروس شود، که یک آسیب مغزی ناشی از تجمع بیش از حد بیلی‌روبین در مغز است. این عارضه می‌تواند باعث فلج مغزی، تأخیر در رشد ذهنی و اختلالات شنوایی و بینایی شود.

سپسیس (عفونت خون)

در موارد یرقان ناشی از عفونت، اگر عفونت به سرعت درمان نشود، می‌تواند منجر به سپسیس شود که یک وضعیت خطرناک و تهدید کننده حیات است و نیاز به مداخلات اورژانسی دارد.

خطر مرگ در موارد شدید

در مواردی که یرقان به علت بیماری‌های شدید کبدی یا انسداد‌های شدید مجاری صفراوی ایجاد شود و درمان مناسب صورت نگیرد، ممکن است منجر به مرگ شود.

اختلال در سلامت عمومی

یرقان می‌تواند باعث کاهش اشتها، کاهش وزن، خستگی مفرط و کاهش انرژی شود که به طور کلی بر کیفیت زندگی بیمار تأثیر منفی می‌گذارد.

تشخیص بیماری یرقان

تشخیص یرقان شامل ارزیابی علائم بالینی، معاینات فیزیکی و آزمایش‌های تکمیلی برای شناسایی علت اصلی این بیماری است. پزشکان از ترکیبی از مراحل زیر برای تشخیص استفاده می‌کنند:

بررسی علائم و سابقه پزشکی

• علائم بالینی: اولین مرحله تشخیص یرقان معمولاً از طریق مشاهده علائم آن مانند زردی پوست و سفیدی چشم‌ها، تیره شدن ادرار، روشن شدن رنگ مدفوع، و خارش است.
• سابقه پزشکی: پزشک از بیمار سؤالاتی در مورد سابقه مصرف الکل، دارو‌ها، سابقه خانوادگی بیماری‌های کبدی یا صفراوی، عفونت‌های اخیر، یا مسافرت به مناطقی که احتمال ابتلا به هپاتیت ویروسی وجود دارد می‌پرسد.

معاینه فیزیکی

پزشک ممکن است کبد را از نظر اندازه و وجود حساسیت یا درد در ناحیه بالای شکم معاینه کند. همچنین ممکن است معایناتی برای بررسی علائم سیروز یا آسیب‌های کبدی دیگر انجام دهد.

آزمایش‌های خون

آزمایش‌های خون اصلی‌ترین روش برای تشخیص یرقان و تعیین علت آن هستند:

• آزمایش بیلی‌روبین: اندازه‌گیری سطوح بیلی‌روبین در خون. بیلی‌روبین به دو شکل وجود دارد:
• بیلی‌روبین غیرکونژوگه (غیرمستقیم): افزایش آن نشان‌دهنده یرقان پیش‌کبدی است.
• بیلی‌روبین کونژوگه (مستقیم): افزایش آن می‌تواند نشان‌دهنده یرقان کبدی یا پس‌کبدی باشد.
• آزمایش آنزیم‌های کبدی: اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی مانند ALT، AST، ALP و GGT می‌تواند به تشخیص اختلالات کبدی کمک کند. افزایش این آنزیم‌ها معمولاً نشانه آسیب کبدی است.
• آزمایش عملکرد کبد: شامل بررسی پروتئین‌های خون و فاکتور‌های انعقادی که کبد تولید می‌کند. کاهش سطح این پروتئین‌ها ممکن است نشان‌دهنده نارسایی کبد باشد.
• آزمایش آلبومین: سطح آلبومین در خون ممکن است در صورت نارسایی کبد کاهش یابد.
• آزمایش زمان پروترومبین (PT): بررسی عملکرد کبد در تولید فاکتور‌های انعقادی. افزایش زمان PT می‌تواند نشانه نارسایی کبدی باشد.

آزمایش‌های تصویربرداری

در مواردی که یرقان ناشی از انسداد مجاری صفراوی یا تومور باشد، تصویربرداری‌های پزشکی می‌تواند به تشخیص کمک کند:

• سونوگرافی: معمولاً اولین روش تصویربرداری برای بررسی کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی است. سونوگرافی می‌تواند وجود سنگ‌های صفراوی، تومور‌ها یا انسداد‌های دیگر را نشان دهد.
• CT اسکن (توموگرافی کامپیوتری): برای بررسی دقیق‌تر کبد و سایر اعضای شکمی استفاده می‌شود و می‌تواند وجود تومور‌ها یا ناهنجاری‌های دیگر را بهتر نمایان کند.
• MRI (تصویربرداری با تشدید مغناطیسی): یک روش تصویربرداری دقیق‌تر است که می‌تواند ساختار‌های داخل کبد و مجاری صفراوی را با جزئیات بیشتری نشان دهد.
• ERCP (کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد آندوسکوپی): یک روش تهاجمی است که به پزشک اجازه می‌دهد تا مجاری صفراوی و پانکراس را با استفاده از یک لوله آندوسکوپی بررسی کند. این روش می‌تواند برای درمان انسداد‌ها نیز استفاده شود.
• MRCP (کلانژیوپانکراتوگرافی تشدید مغناطیسی): یک نوع MRI خاص برای بررسی مجاری صفراوی و پانکراس است و می‌تواند انسداد‌های صفراوی را تشخیص دهد.

بیوپسی کبد

اگر پزشک به بیماری‌های کبدی جدی‌تر مانند سیروز یا سرطان مشکوک باشد، ممکن است یک نمونه از بافت کبدی (بیوپسی کبد) برای بررسی‌های میکروسکوپی برداشته شود. بیوپسی کبد می‌تواند به تشخیص نوع و شدت آسیب کبدی کمک کند.

آزمایش‌های تکمیلی بر اساس علت مشکوک

• آزمایش‌های ویروسی: اگر پزشک به هپاتیت ویروسی مشکوک باشد، آزمایش‌های خونی برای شناسایی انواع ویروس‌های هپاتیت (A، B، C، D، E) انجام می‌شود.
• آزمایش‌های ژنتیکی: در صورت شک به بیماری‌های ژنتیکی مانند هموکروماتوز یا بیماری ویلسون که می‌توانند منجر به یرقان شوند، آزمایش‌های ژنتیکی یا بررسی سطح مس و آهن در خون انجام می‌شود.

تست‌های ادرار و مدفوع

• آزمایش ادرار می‌تواند برای بررسی میزان بیلی‌روبین کونژوگه در ادرار انجام شود. افزایش بیلی‌روبین در ادرار می‌تواند نشان‌دهنده انسداد صفراوی یا مشکلات کبدی باشد.
• آزمایش مدفوع: رنگ مدفوع نیز می‌تواند اطلاعات مفیدی ارائه دهد. مدفوع بی‌رنگ یا خاکستری می‌تواند نشانه انسداد صفراوی باشد.

درمان یرقان بزرگسالان

درمان یرقان در بزرگسالان به علت اصلی آن بستگی دارد. از آنجا که یرقان خود یک علامت از یک مشکل زمینه‌ای است، هدف اصلی درمان، رفع یا کنترل آن مشکل است. روش‌های درمانی مختلف بر اساس علت‌های شایع یرقان شامل موارد زیر می‌باشد:

قطع مصرف الکل و تغییر سبک زندگی (کبد چرب الکلی یا هپاتیت الکلی)

• اگر یرقان به دلیل کبد چرب الکلی یا هپاتیت الکلی باشد، اولین و مهم‌ترین گام، قطع کامل مصرف الکل است. این کار به کبد فرصت بهبودی می‌دهد و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کند.
• تغییرات رژیم غذایی و ورزش: بهبود رژیم غذایی (کاهش مصرف چربی‌ها و قند‌ها) و افزایش فعالیت بدنی می‌تواند به بهبود عملکرد کبد کمک کند.

دارو‌های ضد ویروسی (هپاتیت ویروسی)

• هپاتیت ویروسی A و E: این انواع هپاتیت معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابند و نیاز به درمان خاصی ندارند. مصرف مایعات، استراحت و رعایت تغذیه مناسب توصیه می‌شود.
• هپاتیت ویروسی B و C: این انواع هپاتیت مزمن ممکن است نیاز به درمان‌های ضد ویروسی داشته باشند. دارو‌هایی مانند تنوفوویر، انتکاویر یا پگ اینترفرون برای هپاتیت B و سوفوسبوویر، داکلاتاسویر و سایر دارو‌های ضد ویروسی برای هپاتیت C تجویز می‌شوند. درمان‌های ضد ویروسی می‌توانند به کاهش ویروس و بهبود عملکرد کبد کمک کنند.

 درمان انسداد مجاری صفراوی (یرقان انسدادی)

• اگر سنگ‌های صفراوی باعث انسداد مجاری صفراوی شوند، جراحی یا استفاده از روش‌های غیرجراحی مانند ERCP (کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد آندوسکوپی) برای حذف سنگ‌ها استفاده می‌شود.
• اگر تومور یا سرطان کبد، پانکراس یا مجاری صفراوی باعث یرقان شده باشد، درمان‌های جراحی، شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی ممکن است مورد نیاز باشد. همچنین می‌توان از ERCP برای باز کردن مجاری صفراوی مسدود شده استفاده کرد.

درمان بیماری‌های کبدی مزمن (مانند سیروز یا کبد چرب)

• در موارد سیروز کبدی، درمان اصلی معمولاً حمایتی است و شامل تغییرات سبک زندگی، قطع مصرف الکل، و مصرف دارو‌هایی برای کنترل علائم است.
• در موارد پیشرفته و شدید که نارسایی کبدی رخ داده است، پیوند کبد می‌تواند تنها گزینه باشد.

دارو‌های استروئیدی (هپاتیت الکلی شدید یا خودایمنی)

در موارد هپاتیت شدید الکلی یا خودایمنی، پزشک ممکن است از دارو‌های کورتیکواستروئید مانند پردنیزولون برای کاهش التهاب کبد استفاده کند. این دارو‌ها می‌توانند به کنترل آسیب‌های کبدی کمک کنند.

مکمل‌های غذایی و ویتامین‌ها (سوءتغذیه و نارسایی‌های مرتبط)

در صورت وجود کمبود ویتامین‌ها، به ویژه ویتامین‌های محلول در چربی (A، D، E، K)، مکمل‌های غذایی ممکن است تجویز شوند. همچنین رژیم غذایی متعادل و پر از مواد مغذی می‌تواند به بهبود کبد کمک کند.

درمان یرقان ناشی از کم خونی

یرقان ناشی از کم خونی ممکن است با افزایش مقدار آهن خون با مصرف مکمل‌های آهن یا خوردن غذا‌های غنی از آهن درمان شود. مکمل‌های آهن به صورت آنلاین قابل خرید هستند.

مدیریت خارش و علائم مرتبط با یرقان

برای کنترل خارش که در اثر تجمع بیلی‌روبین رخ می‌دهد، دارو‌هایی مانند کلستیرامین (دارویی که صفرا را در روده‌ها به دام می‌اندازد و مانع از بازجذب آن می‌شود) یا آنتی‌هیستامین‌ها تجویز می‌شوند.

درمان بیماری‌های ژنتیکی یا خودایمنی (هموکروماتوز، بیماری ویلسون، هپاتیت خودایمنی)

• هموکروماتوز: درمان اصلی برای این بیماری کاهش میزان آهن در بدن است که از طریق فلبوتومی (خون‌گیری) انجام می‌شود.
• بیماری ویلسون: درمان شامل دارو‌هایی مانند پنی‌سیلامین یا ترینتین است که به دفع مس اضافی از بدن کمک می‌کنند.
• هپاتیت خودایمنی: در این نوع بیماری، دارو‌های کورتیکواستروئیدی (مانند پردنیزولون) و دارو‌های سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مانند آزاتیوپرین تجویز می‌شوند.

استراحت و حمایت‌های تغذیه‌ای

در اکثر موارد یرقان ناشی از هپاتیت ویروسی، استراحت، هیدراتاسیون کافی و رعایت یک رژیم غذایی سالم می‌تواند به بهبود کمک کند.

درمان عفونت‌ها

اگر یرقان به دلیل عفونت‌هایی مانند مالاریا یا عفونت‌های باکتریایی ایجاد شده باشد، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک‌ها یا دارو‌های ضد مالاریا تجویز کند.

مراقبت و درمان نوزادان مبتلا به یرقان (یرقان نوزادی)

نوردرمانی (فوتوتراپی)

 این روش درمانی در نوزادان برای کاهش بیلی‌روبین در خون استفاده می‌شود. در فتوتراپی کودک شما زیر یک لامپ مخصوص قرار می‌گیرد که نوری در طیف سبز آبی ساطع می‌کند. این نور شکل و ساختار مولکول‌های بیلی‌روبین خون را به‌گونه‌ای تغییر می‌دهد که قابل دفع از ادرار و مدفوع می‌شوند.

تعویض خون

زمانی که یرقان به حدی شدید باشد که به سایر درمان‌ها پاسخ ندهد، ممکن است نوزاد به تعویض خون نیاز داشته باشد. این روش درمانی شامل برداشت مکرر مقادیر کمی از خون نوزاد و جایگزینی آن با خون اهداکننده است. در این روش بیلی‌روبین و آنتی‌بادی‌های مادر درون خون نوزاد رقیق می‌شوند.

درمان خانگی یرقان

برای درمان یرقان چی بخوریم؟ درمان خانگی یرقان به خصوص زمانی که بیماری خفیف است یا برای پشتیبانی از درمان‌های پزشکی تجویز شده، می‌تواند مفید باشد. اما باید توجه داشت که یرقان معمولاً ناشی از یک مشکل جدی مانند بیماری‌های کبدی، انسداد مجاری صفراوی یا اختلالات خونی است، بنابراین استفاده از درمان‌های خانگی به تنهایی ممکن است کافی نباشد و همیشه باید با پزشک مشورت شود.

در اینجا برخی از درمان‌های خانگی که می‌توانند در تسریع بهبود یرقان مفید باشند را برای شما به اشتراک گذاشته‌ایم:

افزایش مصرف مایعات

هیدراته نگه داشتن بدن می‌تواند به دفع سموم از طریق ادرار کمک کند و به عملکرد بهتر کبد کمک نماید. همچنین مصرف آب سبزیجاتی مانند هویج، چغندر، و کرفس می‌تواند به کاهش التهاب و پاکسازی کبد کمک کند.

آب لیمو

لیمو حاوی ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها است که باعث باز شدن مجاری صفراوی می‌شود و سلامت کبد را بهبود می‌دهد. می‌توان یک لیوان آب گرم با لیمو را روزانه نوشید.

رژیم غذایی سالم و سبک

• مصرف غذا‌های غنی از فیبر: غذا‌های پرفیبر مانند میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، و غلات کامل به دفع سموم و بهبود سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کنند.

برخی از میوه‌های دوستدار کبد عبارت‌اند از: انگور، بلوبری، مرکبات مانند لیمو و پرتقال، هندوانه و آووکادو. سبزیجات دوست‌دار کبد عبارت‌اند از: سیب‌زمینی شیرین، کدو تنبل، گوجه‌فرنگی، هویج، چغندر، سیر و زنجبیل، سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی، گل‌کلم و کلم بروکسل، اسفناج و …. غلات شامل ارزن، گندم کامل، کینوا، جو دوسر، گندم سیاه می‌باشد.

• غذا‌های حاوی آنتی‌اکسیدان: غذا‌هایی مانند انواع توت‌ها، اسفناج، و کلم بروکلی حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به کاهش آسیب اکسیداتیو کبد کمک می‌کنند.
• مصرف کم چربی: از مصرف غذا‌های پرچرب مانند فست فود‌ها، سرخ کردنی‌ها و محصولات فرآوری‌شده پرهیز کنید تا بار اضافی روی کبد قرار نگیرد.
• مصرف آجیل: تمام مغز‌ها ازجمله بادام، بادام هندی، فندق، پسته و گردو برای بیماران مبتلا به زردی مفید هستند. در میان این مغز‌ها، گردو دارای بالاترین میزان اسید‌های چرب امگا ۳ گیاهی بوده و همچنین سرشار از آرژنین (اسیدآمینه‌ای که به پاک‌سازی طبیعی کبد کمک می‌کند) است.

گیاهان دارویی و مکمل‌های طبیعی

• خار مریم (Milk Thistle): این گیاه یک مکمل معروف برای سلامت کبد است و ممکن است به بهبود عملکرد کبد و کاهش التهاب کمک کند.
• زردچوبه: زردچوبه حاوی کورکومین است که خواص ضد التهابی و آنتی‌اکسیدانی دارد. مصرف زردچوبه در غذا یا به صورت چای زردچوبه می‌تواند به تقویت کبد کمک کند.
• نعناع: نعناع می‌تواند به بهبود هضم و تسهیل در تولید صفرا کمک کند. چای نعناع نیز مفید است.
• برگ چغندر: برگ چغندر حاوی مواد مغذی است که به سم‌زدایی کبد کمک می‌کند.
• پونه کوهی: خاصیت آنتی‌اکسیدانی پونه باعث تجزیه بیلی روبین شده و سلامت کبد را بهبود می‌دهد. دو قاشق چای‌خوری پودر پونه کوهی را با یک لیوان آب به مدت ۵ دقیقه بجوشانید. سپس مخلوط را صاف کرده و پس از سرد شدن روزی سه بار همراه با یک قاشق عسل میل نمایید.

مصرف پروتئین‌های سالم

مصرف پروتئین‌هایی مانند ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات می‌تواند به بهبود عملکرد کبد و حمایت از ترمیم بافت‌های آن کمک کند. اما باید از مصرف پروتئین‌های پرچرب یا سنگین مانند گوشت قرمز چرب پرهیز شود.

اجتناب از مصرف الکل و مواد مضر برای کبد

• قطع کامل مصرف الکل: مصرف الکل یکی از عوامل اصلی آسیب کبدی است و برای افراد مبتلا به یرقان باید به طور کامل قطع شود.
• پرهیز از دارو‌های بدون نسخه بدون مشورت پزشک: برخی دارو‌ها (مانند استامینوفن) می‌توانند به کبد آسیب بزنند، بنابراین باید با احتیاط مصرف شوند.

استراحت کافی و کاهش استرس

• استراحت کافی: به بدن زمان بدهید تا انرژی لازم برای ترمیم و بهبود کبد را داشته باشد.
• تمرینات آرامش‌بخش: تمرینات تنفسی، یوگا و مدیتیشن می‌توانند به کاهش استرس و بهبود سلامت عمومی کمک کنند، که این امر بر بهبود عملکرد کبد نیز تأثیر دارد.

استفاده از چای‌های گیاهی

• چای قاصدک: قاصدک به عنوان یک دیورتیک طبیعی شناخته می‌شود و ممکن است به دفع سموم از بدن و بهبود عملکرد کبد کمک کند.
• چای زنجبیل: زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی است و می‌تواند به تقویت سیستم گوارش و بهبود عملکرد کبد کمک کند.

مصرف پاپایا

پاپایا و دانه‌های آن در طب سنتی برای درمان یرقان استفاده می‌شوند. مصرف این میوه می‌تواند به بهبود هضم و سلامت کبد کمک کند. وجود آنزیم‌های چی پاپائین و پاپائین در برگ‌های پاپایا به بهبود سلامت دستگاه گوارش کمک کرده و مشکلات کبدی و زردی را برطرف می‌کند.

برای این کار مقداری برگ پاپایا را آسیاب کرده تا به شکل خمیر در بیاید. حال خمیر را صاف کنید. نصف قاشق غذاخوری از عصاره این خمیر را با یک قاشق عسل ترکیب کرده و روی دو تا سه بار میل کنید.

پرهیز از غذا‌های سنگین و پر ادویه

مصرف غذا‌های سنگین، چرب و پرادویه می‌تواند بر عملکرد کبد فشار بیاورد و از بهبود یرقان جلوگیری کند. مصرف غذا‌های سبک و پخته‌شده مانند سوپ‌های ساده و غذا‌های آب‌پز توصیه می‌شود.

مصرف سیر

سیر حاوی ترکیبات سولفوری است که به فعال‌سازی آنزیم‌های کبدی کمک می‌کنند و می‌تواند به سم‌زدایی بدن و بهبود عملکرد کبد کمک کند. همچنین آلیسین موجود در سیر خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد که باعث پاکسازی کبد شده و با دفع سموم و مواد زائد از کبد به درمان زردی کمک می‌کند. سیر را می‌توانید به صورت خام بجوید یا خرد کرده و داخل غذا مصرف کنید.

آب نیشکر

مصرف آب نیشکر باعث تقویت کبد شده تا بتواند سطح بیلی روبین کبد را کنترل کند. مصرف روزی یک تا دو لیوان آب نیشکر، تأثیر بسزایی در درمان زردی دارد.

ماست

یکی دیگر از گزینه‌های خانگی مصرف ماست‌های پروبیوتیک است. مصرف ماست‌های پروبیوتیک باعث ارتقای سطح ایمنی بدن شده و میزان بیلی روبین را کاهش می‌دهد. لازم به ذکر است مصرف ماست‌های پروبیوتیک به خصوص برای مادران شیردهی که نوزادشان مبتلا به زردی است هم تجویز می‌شود.

پیشگیری از یرقان

پیشگیری از یرقان، به خصوص در بزرگسالان، به شناسایی و مدیریت علل و عوامل خطرزای آن بستگی دارد. با رعایت برخی نکات و تغییرات در سبک زندگی، می‌توان از ابتلا به یرقان جلوگیری کرد یا خطر آن را کاهش داد. از راه‌های پیشگیری از یرقان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

حفظ سلامت کبد

قطع مصرف الکل: یکی از عوامل اصلی یرقان، مصرف بیش از حد الکل است که به کبد آسیب می‌زند. قطع یا کاهش مصرف الکل می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب الکلی، هپاتیت الکلی و سیروز را کاهش دهد.

مصرف غذا‌های سالم: یک رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی، به خصوص میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‌های سالم، به سلامت کبد کمک می‌کند. از مصرف غذا‌های چرب، سرخ‌شده، فرآوری‌شده و پر از قند باید پرهیز شود.

حفظ وزن سالم: چاقی می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهد، که ممکن است منجر به یرقان شود. حفظ وزن متعادل و مناسب از طریق رژیم غذایی سالم و ورزش منظم می‌تواند از کبد محافظت کند.

فعالیت بدنی منظم: ورزش منظم به بهبود متابولیسم و سلامت کلی بدن، از جمله کبد، کمک می‌کند.

پرهیز از عفونت‌های ویروسی کبد (هپاتیت)

واکسن هپاتیت: واکسن‌های هپاتیت A و B می‌توانند از ابتلا به این انواع هپاتیت که باعث التهاب و آسیب کبدی می‌شوند، جلوگیری کنند. واکسیناسیون برای افرادی که در معرض خطر هستند (مانند کارکنان مراقبت‌های بهداشتی یا افرادی که به مناطق با شیوع بالای هپاتیت سفر می‌کنند) بسیار مهم است.

رعایت بهداشت شخصی: شستن دست‌ها، اجتناب از مصرف غذا‌های آلوده و استفاده از آب سالم در مناطقی که هپاتیت A شایع است، می‌تواند خطر ابتلا به این ویروس را کاهش دهد.

رعایت نکات ایمنی در رابطه جنسی و اجتناب از استفاده از سوزن مشترک: هپاتیت B و C از طریق تماس با خون و مایعات بدن منتقل می‌شوند. استفاده از وسایل محافظتی در رابطه جنسی و اجتناب از مصرف دارو‌های تزریقی با سوزن مشترک می‌تواند خطر ابتلا به هپاتیت را کاهش دهد.

مدیریت مصرف دارو‌ها

پرهیز از مصرف بی‌رویه دارو‌ها: برخی دارو‌ها، مانند استامینوفن (پاراستامول) یا برخی دارو‌های ضد درد و ضدالتهاب، می‌توانند به کبد آسیب بزنند. مصرف دارو‌ها باید تحت نظر پزشک و به میزان توصیه‌شده باشد.

اجتناب از دارو‌های غیرقانونی: مصرف مواد مخدر و دارو‌های غیرقانونی، به ویژه آن‌هایی که به صورت تزریقی استفاده می‌شوند، می‌تواند به کبد آسیب برساند.

جلوگیری از مسمومیت‌های شیمیایی

پرهیز از مواد سمی: برخی مواد شیمیایی و صنعتی، مانند حلال‌ها و مواد شیمیایی سمی، می‌توانند به کبد آسیب بزنند. استفاده از وسایل حافظتی مناسب و رعایت نکات ایمنی در محیط کار برای افرادی که با این مواد کار می‌کنند ضروری است.

مصرف مکمل‌ها با احتیاط: برخی از مکمل‌های گیاهی یا رژیمی می‌توانند به کبد آسیب بزنند. قبل از مصرف هرگونه مکمل جدید، مشورت با پزشک ضروری است.

پیشگیری از انسداد‌های مجاری صفراوی

مراقبت از کیسه صفرا: برای جلوگیری از تشکیل سنگ‌های صفراوی که ممکن است مجاری صفراوی را مسدود کنند، باید از رژیم غذایی سالم پیروی کرد، وزن خود را مدیریت نمود، و مصرف چربی‌های ناسالم را کاهش داد.

تشخیص و درمان سریع بیماری‌های کبدی

معاینات پزشکی منظم: انجام معاینات پزشکی منظم می‌تواند به شناسایی زودهنگام بیماری‌های کبدی مانند کبد چرب، هپاتیت یا سایر مشکلات کبدی کمک کند.

آزمایش‌های منظم: اگر در معرض خطر بالای ابتلا به بیماری‌های کبدی قرار دارید (مانند افرادی که مصرف الکل دارند یا سابقه خانوادگی بیماری‌های کبدی دارند)، انجام آزمایش‌های منظم کبد می‌تواند در پیشگیری از پیشرفت بیماری‌ها و جلوگیری از یرقان مؤثر باشد.

پرهیز از مصرف الکل و دخانیات

الکل و سیگار: هر دوی این مواد به شدت به کبد آسیب می‌رسانند. قطع مصرف الکل و دخانیات می‌تواند به حفظ سلامت کبد و جلوگیری از یرقان کمک کند.

رعایت ایمنی در جراحی‌ها و تزریقات

استفاده از ابزار‌های استریل: در جراحی‌ها، تزریقات، و مراقبت‌های پزشکی باید از ابزار‌های استریل و یکبار مصرف استفاده شود تا خطر انتقال عفونت‌های ویروسی کاهش یابد.

مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای

کنترل دیابت و کلسترول بالا: دیابت و سطح بالای کلسترول می‌توانند خطر ابتلا به کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهند. مدیریت این بیماری‌ها با رژیم غذایی مناسب و دارو‌ها می‌تواند از سلامت کبد محافظت کند.

مصرف چای و گیاهان دارویی مفید برای کبد

برخی گیاهان و چای‌های گیاهی مانند چای سبز و خار مریم به عنوان تقویت‌کننده‌های طبیعی کبد شناخته شده‌اند و ممکن است به محافظت از کبد و پیشگیری از یرقان کمک کنند.

استفاده از عرقیات

برای بهبود عملکرد کبد و کاهش خطر بروز یرقان، استفاده از عرقیات گیاهی می‌تواند گزینه‌ای مؤثر باشد. عرق خارمریم به‌خاطر خواص سم‌زدایی و بازسازی کبدی‌اش شناخته شده است و عرق کاسنی نیز به پاکسازی و بهبود عملکرد کبد کمک می‌کند. برای بهره‌مندی از این خواص طبیعی و باکیفیت، توصیه می‌کنیم این عرقیات را از عطاری بوعلی تهیه کنید.

آیا زردی در بزرگسالان خطرناک است؟

بله، زردی در بزرگسالان می‌تواند خطرناک باشد، زیرا معمولاً نشان‌دهنده وجود یک مشکل زمینه‌ای جدی در کبد، مجاری صفراوی یا خون است. در حالی که زردی به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه یک علامت از بیماری‌های مختلف است، بنابراین ارزیابی دقیق علت آن بسیار مهم است. برخی از دلایل یرقان در بزرگسالان می‌توانند خفیف و موقت باشند، اما در بسیاری از موارد، مشکلات زمینه‌ای که منجر به یرقان می‌شوند، می‌توانند شدید و تهدید کننده زندگی باشند.

آیا یرقان کشنده است؟

یرقان (زردی) به خودی خود معمولاً کشنده نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری جدی و تهدید کننده زندگی باشد. یرقان زمانی رخ می‌دهد که بیلی‌روبین (ماده زرد رنگ ناشی از تجزیه گلبول‌های قرمز) در بدن تجمع پیدا می‌کند. در اکثر موارد، یرقان نشان‌دهنده وجود مشکلات کبدی، انسداد مجاری صفراوی یا اختلالات خونی است.

آیا زردی بزرگسالان واگیردار است؟

برخی از بیماری‌هایی که می‌توانند باعث یرقان شوند، واگیردار هستند، در حالی که سایر دلایل یرقان غیر واگیردار هستند. در ادامه کدام علل یرقان می‌توانند واگیردار باشند و کدام خیر را برای شما آورده‌ایم:

 علل واگیردار یرقان

• هپاتیت A: این ویروس از طریق آب و غذای آلوده و تماس نزدیک با فرد مبتلا منتقل می‌شود. هپاتیت A می‌تواند باعث التهاب کبد و یرقان شود و واگیردار است.
• هپاتیت B: این ویروس از طریق خون، تماس جنسی، و انتقال از مادر به نوزاد قابل انتقال است. هپاتیت B می‌تواند منجر به یرقان و مشکلات جدی کبدی شود و واگیردار است.
• هپاتیت C: این ویروس بیشتر از طریق تماس با خون آلوده منتقل می‌شود (مانند استفاده از سوزن مشترک). هپاتیت C نیز می‌تواند منجر به یرقان شود و واگیردار است.
• هپاتیت D و E: هپاتیت D معمولاً همراه با هپاتیت B دیده می‌شود و از طریق خون منتقل می‌شود. هپاتیت E مشابه هپاتیت A از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شود. هر دو نوع واگیردار هستند.
• برخی عفونت‌های دیگر که می‌توانند کبد را تحت تأثیر قرار دهند و باعث یرقان شوند، ممکن است واگیردار باشند، مانند ویروس اپشتین‌بار (EBV) یا سیتومگالوویروس (CMV). این ویروس‌ها از طریق بزاق، خون یا تماس نزدیک قابل انتقال هستند.

علل غیر واگیردار یرقان

• کبد چرب (الکلی و غیرالکلی)
• کبد چرب غیرالکلی
• سیروز کبدی
• سنگ‌های صفراوی و انسداد مجاری صفراوی
• سرطان کبد یا پانکراس
• بیماری‌های همولیتیک (مانند کم‌خونی داسی‌شکل یا تالاسمی
• مسمومیت دارویی یا شیمیایی

زردی بزرگسالان چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان زردی (یرقان) در بزرگسالان به علت اصلی آن و سرعت تشخیص و درمان بستگی دارد. زردی یک علامت از مشکلات زمینه‌ای در کبد، صفرا یا خون است، و مدت زمان آن متفاوت خواهد بود. برخی از علل شایع زردی و مدت زمان مورد انتظار شامل موارد زیر است:

• هپاتیت A معمولاً خفیف‌تر است و زردی ناشی از آن بین ۲ تا ۶ هفته طول می‌کشد.
• زردی در هپاتیت B و C ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. اما در موارد مزمن، هپاتیت B و C می‌توانند سال‌ها بدون علائم باشند.
• در کبد چرب الکلی اگر مصرف الکل بلافاصله متوقف شود و کبد به درستی استراحت داده شود، ممکن است زردی در عرض چند هفته تا چند ماه بهبود یابد.
• در کبد چرب غیرالکلی، زردی می‌تواند مدت طولانی‌تری باقی بماند.
• زردی ناشی از سیروز می‌تواند به صورت دائمی یا طولانی‌مدت باقی بماند.
• اگر زردی ناشی از سنگ‌های صفراوی یا انسداد مجاری صفراوی باشد، پس از رفع انسداد (معمولاً از طریق جراحی یا روش‌های دیگر مانند ERCP)، زردی معمولاً در عرض چند روز تا چند هفته بهبود می‌یابد.
• در صورت وجود تومور‌های مجاری صفراوی یا پانکراس، اگر درمان موفقیت‌آمیز باشد (از جمله جراحی یا شیمی‌درمانی)، زردی ممکن است در عرض چند هفته بهبود یابد. در موارد پیشرفته‌تر یا غیرقابل درمان، زردی ممکن است پایدار باشد.
• زردی ناشی از هپاتیت الکلی ممکن است تا چند هفته یا چند ماه طول بکشد، بسته به شدت آسیب کبد و متوقف کردن مصرف الکل.
• در مواردی که زردی ناشی از تخریب بیش از حد گلبول‌های قرمز (همولیز) است، مدت زمان زردی بستگی به مدیریت علت همولیز دارد.
• در صورت بروز زردی به دلیل مصرف دارو‌های سمی برای کبد (مانند استامینوفن) یا مواد شیمیایی، پس از توقف مصرف ماده مضر و درمان‌های حمایتی، زردی ممکن است در عرض چند هفته بهبود یابد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر فردی دچار علائم زردی شود، لازم است بلافاصله به پزشک مراجعه کند، به خصوص اگر علائم زیر همراه با یرقان باشد:

• درد شدید در ناحیه شکم
• تب و لرز
• ادرار تیره‌رنگ یا مدفوع بی‌رنگ
• کاهش وزن ناگهانی و بی‌دلیل
• خستگی شدید
• خارش مداوم و شدید
• تهوع و استفراغ مداوم

کبد چرب و یرقان

کبد چرب و یرقان، هر دو نشان‌دهنده مشکلات جدی در عملکرد کبد هستند و نباید نادیده گرفته شوند. این شرایط می‌توانند به عوارض وخیم‌تری منجر شوند و تأثیرات منفی بر کیفیت زندگی شما بگذارند. بنابراین، آگاهی از علائم و اتخاذ اقدامات مناسب برای پیشگیری و درمان این وضعیت‌ها بسیار حیاتی است.

برای بهبود عملکرد کبد و کاهش خطر بروز یرقان، استفاده از عرقیات گیاهی می‌تواند گزینه‌ای مؤثر باشد. عرق خارمریم به‌خاطر خواص سم‌زدایی و بازسازی کبدی‌اش شناخته شده است و عرق کاسنی نیز به پاکسازی و بهبود عملکرد کبد کمک می‌کند. برای بهره‌مندی از این خواص طبیعی و باکیفیت، توصیه می‌کنیم این عرقیات را از عطاری بوعلی تهیه کنید. با این انتخاب هوشمندانه، گامی مؤثر در راستای حفظ سلامت کبد و بهبود کیفیت زندگی‌تان بردارید. حفظ سلامت کبد، کلید زندگی سالم و شاداب است. اگر سؤالی دارید می‌توانید برای ما کامنت بگذارید و یا از مشاوره طب سنتی رایگان ما استفاده کنید.